Schrijver: Eberly Haalboom, Manager IT Security Consultants
Veel mkb‑bedrijven wachten nog steeds af tot de Nederlandse NIS2‑wetgeving definitief is. Dat is begrijpelijk: wetgeving voelt vaak abstract, complex en ver weg. Maar de realiteit is dat de Nederlandse implementatie al vergevorderd is. Wie nu begint met implementeren, voorkomt straks met stoom en kokend water te moeten bijsturen, daarbij komende fouten en mogelijk zelfs heftige incidenten en boetes. En misschien nog belangrijker: je voorkomt dat je organisatie kwetsbaar blijft in een tijd waarin digitale dreigingen sneller groeien dan ooit.
Bestuurdersaansprakelijkheid: geen theoretisch risico meer
Een van de grootste misverstanden onder mkb‑directeuren is dat NIS2 vooral een IT‑aangelegenheid zou zijn. In werkelijkheid introduceert de richtlijn expliciete bestuurdersverantwoordelijkheid. Dat betekent dat bestuurders persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld bij nalatigheid. Veel bestuurders zijn zich hier niet van bewust. Ze vertrouwen erop dat IT “het wel regelt”, terwijl NIS2 juist vraagt om bestuurlijke betrokkenheid, toezicht en structurele governance. Door rollen, verantwoordelijkheden en toezicht helder te organiseren, beperk je niet alleen risico’s, maar creëer je ook overzicht.
NIS2 wordt vaak als complex ervaren, maar de richtlijn is risico gebaseerd en proportioneel. Dat betekent dat je maatregelen afstemt op de omvang en risico’s van jouw organisatie. Het gaat dus niet om een bureaucratische papieren tijger, maar om realistische stappen die passen bij het mkb. Let op: bestuurdersaansprakelijkheid onder NIS2 geldt uitsluitend voor organisaties die als NIS2‑entiteit worden aangemerkt (inclusief registratieplicht), en dus niet automatisch voor alle mkb‑bedrijven.
Een integrale kijk op risico’s: meer dan alleen cyber
NIS2 verplicht een all‑hazards benadering: fysieke, digitale en organisatorische risico’s worden in samenhang bekeken. Dat klinkt misschien zwaar, maar het is juist een kans voor mkb‑bedrijven om hun veerkracht te vergroten. De richtlijn vraagt om voorbereiding op uiteenlopende dreigingen: van cyberaanvallen tot uitval van leveranciers of interne fouten. Het doel is simpel: incidenten voorkomen en de impact ervan minimaliseren. Bewustwording en documentatie spelen hierin een cruciale rol. Zonder inzicht in risico’s kun je ze immers niet beheersen.
Waarom ketenverantwoordelijkheid belangrijker is dan ooit
Aanvallen richten zich steeds vaker op de zwakste schakel in de keten. Mkb‑bedrijven zijn vaak precies die schakel. Voor aanvallers vormen mkb‑organisaties een ideale toegangspoort tot grotere, aantrekkelijkere doelwitten waar zij anders moeilijk binnenkomen. Veel organisaties vertrouwen op de beveiliging van externe IT‑leveranciers, cloudpartijen of softwareleveranciers, maar hebben weinig zicht op de risico’s die daarbij horen.
NIS2 legt daarom nadruk op supply‑chain security. Door leveranciersrisico’s te beoordelen en afhankelijkheden inzichtelijk te maken, versterk je de weerbaarheid van je hele organisatie. Het idee dat mkb‑bedrijven “te klein zijn om interessant te zijn” is achterhaald. Aanvallers richten zich op toegang en ketens. Basismaatregelen en bewustwording verkleinen het risico al aanzienlijk.
Cyberdreiging in een instabiele wereld
Internationale spanningen lijken misschien ver weg, maar digitale aanvallen zijn inmiddels een vast onderdeel van geopolitiek. Mkb‑organisaties spelen vaak een rol in internationale ketens zonder dat ze zich daarvan bewust zijn. Daardoor kunnen ze indirect doelwit worden van statelijke of hybride aanvallen. Door realistische scenario’s actief te betrekken in je risicoanalyses bouw je stap voor stap aan een veerkrachtige organisatie. Het gaat niet om angst zaaien, maar om realisme: de digitale wereld is onvoorspelbaar en voorbereiding is de enige manier om grip te houden.
Incidenten: chaos voorkomen door structuur
Incidenten leiden vaak tot chaos en reputatieschade. NIS2 stelt daarom duidelijke eisen aan incidentmelding en crisisbeheersing. De richtlijn introduceert strikte termijnen en procedures. Te laat melden of verkeerd melden kan leiden tot sancties. Ad‑hoc beveiliging werkt niet meer onder druk. Vooraf vastgelegde processen, duidelijke verantwoordelijkheden en geoefende procedures zorgen ervoor dat je de regie behoudt wanneer het erop aankomt. Dat is niet alleen verplicht, maar ook passend volwassen bedrijfsmanagement.
NIS2 koppelt beveiliging direct aan topmanagement
De rode draad van NIS2 is helder: informatiebeveiliging is geen IT‑project, maar een bestuurlijke verantwoordelijkheid. Door tijdig te toetsen waar je organisatie staat, voorkom je verrassingen en creëer je een solide basis voor structurele compliance.
Hoewel NIS2 een nieuwe set verplichtingen introduceert, sluit de richtlijn inhoudelijk nauw aan op de structuur en werkwijze van ISO 27001. De ISO 27001 norm speelt een uitzonderlijk waardevolle rol binnen het NIS2-kader. Voor toezichthouders geldt ISO 27001 bovendien als een krachtig en erkend middel om aan te tonen dat je voldoet aan de belangrijkste (in veel gevallen zelfs alle) NIS2‑eisen. Organisaties die al ISO 27001‑gecertificeerd zijn, beschikken daarmee direct over een solide basis voor NIS2‑compliance. Het certificaat laat niet alleen zien dat je beveiliging serieus neemt, maar ook dat je richting klanten, partners en ketenpartijen aantoonbaar werkt volgens internationale best practices. Daarnaast vergroot ISO 27001 de weerbaarheid tegen cyberdreigingen doordat risico’s systematisch worden geïdentificeerd, beheerst en gedocumenteerd. Met andere woorden: ISO 27001 is niet zomaar een norm, maar een strategisch fundament dat mkb‑organisaties helpt om NIS2‑proof én toekomstbestendig te worden.
Wanneer een volledige ISO 27001‑certificering te omvangrijk of te kostbaar is voor een organisatie, biedt het NIS2 Quality Mark een toegankelijk en praktisch alternatief. Dit kwaliteitslabel is geen formeel certificaat, maar een laagdrempelige manier om toch aan te tonen dat je organisatie de belangrijkste NIS2‑eisen serieus neemt en structureel toepast. Het helpt mkb‑bedrijven om compliance inzichtelijk en beheersbaar te maken zonder de zware administratieve last van een volledige ISO‑implementatie. Bovendien stelt het NIS2 Quality Mark organisaties in staat om aantoonbaar naar de buitenwereld (klanten, ketenpartners en leveranciers) te communiceren dat zij actief werken aan NIS2‑compliance en hun beveiliging op orde hebben.
Wil je weten waar jouw organisatie staat, welke risico’s je loopt en welke stappen je nu al kunt zetten? Hulp nodig bij het aantoonbaar voldoen aan de NIS2-vereisten middels het ISO 27001 normenkader of het NIS2 Quality Mark? Neem gerust contact op. Samen zorgen we ervoor dat jouw organisatie klaar is voor NIS2 zonder onnodige complexiteit, maar met maximale impact.
Neem voor meer informatie contact op met Eberly Haalboom, Manager IT Security Consultants, ehaalboom@dignitas.nl, 06-52044763.
Gerelateerde artikelen:
Een Gids voor de NIS2-Richtlijn – Dignitas
Organisatiebrede informatiebeveiliging verantwoordelijkheid – Dignitas 20 jaar ervaring
Informatiebeveiliging in de Supply Chain – Dignitas 20 jaar ervaring
Deel dit artikel
